Hulp & gidsen
Alles wat u moet weten over onze dienstverlening, ontwerpen voor FDM-, SLS- en SLA-printen en het kiezen van het juiste materiaal.
Dienstverlening
Wij rekenen op het gewicht van de uiteindelijke print, niet op volume of een tijdschatting. Upload uw model in onze offertetool en u krijgt binnen enkele seconden een exacte prijs. Kleine onderdelen kosten vanaf een paar euro. De offerte omvat materiaalkosten, machinetijd, opstartkosten per techniek en een kleine afhandelvergoeding per onderdeel. De exacte bedragen ziet u in uw offerte.
Wij accepteren STL-, 3MF- en OBJ-bestanden van massieve 3D-modellen, tot 50 MB per bestand. U exporteert ze uit vrijwel elk CAD-pakket, zoals Fusion 360, SolidWorks, Blender, Rhino en Tinkercad. 3MF heeft de voorkeur, omdat dit formaat de eenheid en oriëntatie opslaat. In de exportgids hieronder leest u hoe u een printbaar bestand maakt.
Standaardbestellingen worden binnen 3 tot 5 werkdagen na orderbevestiging verzonden. Een spoedbestelling is mogelijk tegen een toeslag (zichtbaar in uw offerte) en wordt binnen 2 werkdagen verzonden. De werkelijke printtijd hangt af van de grootte en complexiteit van uw model. Onze offertetool schat dit automatisch in.
Ja, afhalen is gratis in onze studio aan de TT Vasumweg 101-15, 1033SG Amsterdam. Neem eerst contact met ons op om een afspraak te maken.
Ja, wij verzenden wereldwijd via PostNL. De tarieven verschillen per bestemming en pakketgewicht; op onze prijzenpagina vindt u een overzicht. Bij internationale bestellingen bevestigen wij de exacte verzendkosten per e-mail nadat u uw offerte heeft verstuurd. De verzendkosten in de offertetool zijn een schatting.
Onze grootste FDM-printer maakt onderdelen tot 500 × 500 × 500 mm. Voor grotere onderdelen kunnen wij het model splitsen en de delen na het printen aan elkaar bevestigen. SLA is beschikbaar voor kleinere onderdelen met veel detail, tot 192 × 120 × 250 mm.
Ja, u kunt meerdere bestanden uploaden in één offerteaanvraag. Elk bestand kan een eigen materiaal, kleur en eigen instellingen hebben. De opstartkosten rekenen wij eenmalig per techniek in uw bestelling, de afhandelkosten per geprint onderdeel.
Nadat wij uw offerte hebben beoordeeld, mailen wij u een link om deze te accepteren. Na acceptatie betaalt u online met kaart of iDEAL. Zakelijke klanten kunnen in plaats daarvan een factuur aanvragen, te betalen binnen 30 dagen per bankoverschrijving. Betaling is vereist voordat wij beginnen met printen.
Bestanden & exporteren
De directe offerte werkt met STL-, 3MF- en OBJ-bestanden, tot 50 MB per bestand, één bestand per onderdeel. Het bestand moet een 3D-model van een massief object zijn. Tekeningen, afbeeldingen, schetsen en geslicete printbestanden (.gcode of .gcode.3mf) kunnen niet automatisch worden geoffreerd. Heeft u een STEP-bestand of een ander CAD-formaat? Mail het ons, dan maken wij de offerte handmatig.
Een printer bouwt de binnenkant van uw onderdeel laag voor laag op en moet dus precies weten wat binnen en wat buiten is. Dat werkt alleen bij een gesloten, waterdicht massief model: alle vlakken sluiten zonder gaten op elkaar aan. Een bestand dat alleen oppervlakken bevat, zoals één vlak, een plaat of een schil met open randen, heeft geen binnenkant en dus niets om met materiaal te vullen.
Wie een surface body of een open mesh uit Fusion 360 of Blender exporteert, krijgt een hol object: alleen de buitenhuid, zonder gesloten binnenkant. Het moet eerst worden gesloten en gevuld tot een massief model voordat het geprint kan worden. De beste oplossing is het massieve lichaam (solid body) uit uw CAD-pakket te exporteren (zie de stappen hieronder). Lukt dat niet, mail ons dan het bestand, dan kijken wij er samen met u naar.
Klik in de browser links met de rechtermuisknop op het lichaam dat u wilt printen (een solid body, geen schets of oppervlak) en kies Save As Mesh, of gebruik File > Export. Kies 3MF of STL, stel de eenheid in op millimeter en de verfijning op High. Is uw onderdeel een surface body, maak er dan eerst een solid van met Surface > Stitch (voor gesloten oppervlakken) of Thicken (voor losse vlakken).
Blender-modellen zijn meshes, dus zorg dat de mesh gesloten is en echte dikte heeft: een vlak of een vorm met open randen is niet te printen. De gratis 3D-Print Toolbox-add-on toont non-manifold (open) randen en de Solidify-modifier geeft een dun oppervlak dikte. Pas alle modifiers toe en gebruik daarna File > Export > STL of OBJ. Blender werkt standaard in meters. Stel de eenheidsschaal dus in op 0,001 of controleer de afmetingen na het uploaden: onze tool vraagt het als een onderdeel veel te klein lijkt.
SolidWorks: File > Save As, kies STL of 3MF en stel onder Options de eenheid in op millimeter en de resolutie op Fine. Onshape: klik met de rechtermuisknop op het onderdeel in de onderdelenlijst > Export, kies STL of 3MF, eenheid millimeter, resolutie Fine. Tinkercad: Export > .STL of .OBJ. Exporteer één onderdeel per bestand als u per onderdeel een ander materiaal of aantal wilt.
Millimeters. STL- en OBJ-bestanden slaan geen eenheid op, dus wij lezen ze als millimeters. Komt een onderdeel na het uploaden veel te klein uit, dan vraagt de offertetool in welke eenheid het is gemaakt en kan het STL-bestanden voor u herschalen. Een 3MF-bestand bevat zijn eigen eenheid en komt dus altijd op de juiste grootte binnen.
De tool vond geen bruikbare 3D-geometrie in het bestand. Meestal bevat het bestand alleen oppervlakken of een open mesh in plaats van een gesloten massief model (zie hierboven). Het kan ook een geslicet printbestand (.gcode.3mf) zijn met printerinstructies in plaats van het model, of een beschadigde export. Exporteer het massieve lichaam opnieuw als STL, 3MF of OBJ en upload dat, of mail ons het bestand, dan maken wij de offerte handmatig.
Ontwerpen voor FDM
De aanbevolen minimale wanddikte voor FDM is 1,2 mm, dat is 3 keer de standaard nozzlediameter van 0,4 mm. Voor functionele onderdelen die belasting of spanning moeten opvangen is 2,0–3,0 mm geschikter. Wanden dunner dan 0,8 mm printen mogelijk niet betrouwbaar. Ontwerp wanden altijd als veelvoud van 0,4 mm voor het beste resultaat.
FDM print overhangen tot ongeveer 45–50° ten opzichte van de verticaal zonder steunstructuren. Boven 45° gaan de lagen doorhangen en neemt de oppervlaktekwaliteit af. Volledig horizontale overhangen (90°) hebben steunstructuur nodig. Probeer bij het ontwerpen details zo te oriënteren dat ze binnen de 45°-regel blijven: gebruik afschuiningen in plaats van afrondingen en schuine in plaats van horizontale overspanningen.
Bridging is wanneer de printer een opening overspant tussen twee ondersteunde punten, zonder steunstructuur eronder. FDM kan betrouwbaar openingen tot ongeveer 50–80 mm overbruggen, afhankelijk van materiaal en koeling. PLA overbrugt het best van de gangbare materialen. Voeg bij langere overspanningen een lichte boog aan de onderkant toe: een lichte welving print veel beter dan een vlakke, horizontale brug.
Door het laag-voor-laagproces printen ronde gaten in FDM meestal iets te klein, doorgaans 0,2–0,4 mm kleiner dan ontworpen. Voor gaten waar een as of bout in moet passen, telt u 0,2 mm op bij de diameter in uw model. Verticale gaten (as loodrecht op de bouwplaat, dus in Z-richting) printen het nauwkeurigst. Horizontale gaten kunnen bij diameters boven 10 mm steunstructuur aan de binnenkant nodig hebben.
Voor onderdelen die in elkaar moeten passen, ontwerpt u een speling van 0,2–0,3 mm per kant (0,4–0,6 mm totale opening). Voor snapverbindingen en perspassingen werkt 0,1–0,15 mm per kant goed in PLA en PETG. Strakke passingen in ABS vragen iets meer speling, omdat ABS tijdens het afkoelen licht kromtrekt. Print altijd eerst een klein testonderdeel als nauwe toleranties ertoe doen.
Ja, afrondingen (fillets) in binnenhoeken verbeteren de laaghechting op spanningspunten aanzienlijk en maken onderdelen sterker. Een fillet van 1–2 mm in binnenhoeken is een goede gewoonte. Een kleine afschuining aan de onderrand verbergt het “olifantenvoet”-effect, waarbij de eerste lagen iets uitzakken op de bouwplaat. Een afschuining van 45° voorkomt daar bovendien steunstructuur.
Kromtrekken komt het meest voor bij ABS, ASA en grote vlakke onderdelen. Zo beperkt u het: vermijd grote vlakke onderkanten door een lichte afschuining of een raft in uw slicer toe te voegen; oriënteer het onderdeel met het grootste vlak op de bouwplaat; gebruik PLA of PETG voor onderdelen waarbij kromtrekken een risico is; en vermijd plotselinge veranderingen in doorsnede tussen lagen.
Voor showmodellen en niet-functionele onderdelen is 10–20% infill genoeg. Voor functionele onderdelen voor algemeen gebruik geeft 20–30% een goede balans tussen sterkte en materiaalgebruik. Voor zwaarbelaste onderdelen zoals beugels of mechanische componenten wordt 40–60% of meer aanbevolen. Boven 60% neemt de sterktewinst per toegevoegd materiaal sterk af, en massieve wanden en meer perimeters geven vaak een beter resultaat dan zeer hoge infill.
Ontwerpen voor SLS
Ontwerp wanden van minimaal 1,0 mm. Dunnere wanden kunnen kromtrekken tijdens het afkoelen of breken wanneer het losse poeder wordt verwijderd. Voor wanden die belasting dragen is 2,0 mm of meer een veiligere keuze. Deze waarden gelden voor PA12-nylon. Gebruikt u een gevuld poeder zoals PA-CF of PA-GF, vraag het ons dan eerst.
Ja, maar houd rekening met het poeder. Tijdens het printen vult elke holte zich met los poeder. In een volledig gesloten hol onderdeel blijft dat poeder zitten, waardoor het onderdeel niet lichter is dan een massief exemplaar. Maak minimaal twee poederafvoergaten met een diameter van minimaal 5 mm, bij voorkeur aan tegenovergestelde uiteinden zodat er lucht doorheen kan stromen, en plaats ze op een vlak dat niemand ziet. Houd de schil minimaal 2,0 mm dik. Lange, smalle of kronkelende kanalen zijn lastig leeg te krijgen, dus houd ze breed en geef elk kanaal een uitgang.
Laat minimaal 0,5 mm tussen vlakken die moeten bewegen, en 1,0 mm bij grotere contactvlakken. Kleinere spleten kunnen dichtsmelten, omdat de warmte van de laser ook wat poeder naast het onderdeel bindt. Elke spleet moet bovendien een uitweg voor het poeder hebben, anders blijft de verbinding vastzitten.
Nee. Het losse poeder om het onderdeel heen draagt het tijdens het printen, dus er zijn geen steunstructuren en geen steunsporen. Daardoor zijn overhangen, interne kanalen en roosterstructuren (lattices) mogelijk zonder extra ontwerpregels, en kunnen scharnieren, kettingen en gekoppelde onderdelen al gemonteerd uit het poeder komen. Onderdelen zijn bovendien in alle richtingen vrijwel even sterk, veel meer dan FDM-onderdelen.
Gaten moeten minimaal 1,5 mm diameter hebben. Kleinere gaten kunnen dichtgroeien doordat de warmte het poeder eromheen laat samensmelten. Heeft u een heel klein of heel nauwkeurig gat nodig, ontwerp het dan iets te klein en boor het na het printen op maat. Verhoogde of gegraveerde tekst en details hebben minimaal 1,0 mm hoogte of diepte nodig om leesbaar te blijven op het licht korrelige oppervlak.
Ja, en daar is SLS sterk in. Omdat er geen steunstructuren nodig zijn, kunnen onderdelen door het hele bouwvolume worden genest, boven elkaar gestapeld en niet alleen op een vlakke plaat gelegd. Dat maakt kleine series, reserveonderdelen en veel verschillende onderdelen in één run efficiënt. Een compacte vorm helpt om meer onderdelen in één printrun te krijgen.
SLS-onderdelen komen mat uit de printer, met een fijne, licht korrelige structuur, een beetje als fijn schuurpapier. Ze zijn niet glanzend. De gebruikelijke nauwkeurigheid is ongeveer ±0,3 mm bij kleinere onderdelen. Grotere onderdelen wijken iets meer af, dus laat ruimte waar onderdelen op elkaar moeten aansluiten. Heeft uw onderdeel een specifieke uitstraling nodig, meld dat dan bij uw bestelling, dan vertellen wij wat mogelijk is.
Ontwerpen voor SLA
Vrijstaande wanden moeten minimaal 1,0 mm dik zijn. Wanden die aan twee of meer zijden aan het onderdeel vastzitten, kunnen tot 0,5 mm. Verhoogde en gegraveerde details hebben minimaal 0,5 mm hoogte of diepte nodig om goed zichtbaar te zijn. Dunnere details printen soms wel, maar kunnen buigen of breken wanneer de steunstructuren worden verwijderd en het onderdeel wordt gewassen en uitgehard.
Bij grotere onderdelen wel. Een massief blok hars is zwaar en wij rekenen op gewicht. Hol het onderdeel uit met een schil van minimaal 2,0 mm en maak minimaal twee afvoergaten van minimaal 3,5 mm diameter, zodat de vloeibare hars aan de binnenkant eruit gewassen kan worden. Hars die erin blijft zitten kan het onderdeel later laten barsten. Plaats de gaten aan tegenovergestelde kanten zodat lucht en hars erdoor kunnen stromen.
SLA-onderdelen hangen aan dunne steunen aan de bouwplaat, en elk contactpunt laat een klein bultje achter wanneer de steunen worden verwijderd. Die kunnen worden geschuurd, maar die plek wordt nooit helemaal zo glad als een onaangeraakt vlak. Onderdelen worden meestal onder een hoek geprint, waardoor de steunen aan één kant komen te zitten. Moet één vlak perfect zijn, vraag het ons dan voordat u bestelt.
Onze SLA-printer bouwt het onderdeel ondersteboven op en trekt elke nieuwe laag los van de bodem van het harsbad. Een holle vorm die naar de bodem van het bad open is, zoals een omgekeerde beker, werkt bij elke laag als een zuignap. Dat kan het onderdeel vervormen of van de steunen trekken. Maak een ontluchtingsgat van minimaal 3,5 mm in het gesloten uiteinde, of draai het onderdeel zo dat de opening naar de bouwplaat wijst.
Ja, in transparante hars. Direct uit de printer ziet een transparant onderdeel er licht troebel uit. Volledige doorzichtigheid vraagt om schuren en polijsten, of een heldere lak, aan de buitenvlakken. Interne kanalen zijn niet te bereiken om te polijsten en blijven daarom een beetje mistig, maar nog steeds helder genoeg om stroombanen en interne details te zien. Transparante hars kan bovendien na verloop van tijd licht vergelen, vooral in zonlicht. Laat het ons bij uw bestelling weten als u volledige helderheid nodig heeft.
Onze SLA-printer heeft een bouwvolume van 192 × 120 × 250 mm. Onderdelen worden meestal gekanteld en op steunen verhoogd geprint, dus het grootste onderdeel dat past is iets kleiner dan dat. Grotere onderdelen kunnen worden gesplitst en na het printen aan elkaar bevestigd, of in FDM worden geprint tot 500 × 500 × 500 mm.
Standaardhars is stijf, hard en houdt fijn detail vast, maar is brosser dan FDM-kunststoffen of SLS-nylon. Dunne clips, snapverbindingen en filmscharnieren kunnen breken en een gevallen onderdeel kan afbrokkelen. Moeten onderdelen klappen opvangen of tijdens gebruik buigen, kies dan PETG of ABS op FDM, of nylon via SLS. Gebruik SLA waar detail, gladde oppervlakken of transparantie het zwaarst wegen.
Materialen
PLA (polymelkzuur) is het meest gebruikte FDM-materiaal. Het print gemakkelijk, is maatnauwkeurig, verkrijgbaar in veel kleuren en gemaakt van hernieuwbare grondstoffen. Gebruik PLA voor prototypes, showmodellen, behuizingen en alle onderdelen die niet worden blootgesteld aan hitte boven 60 °C of langdurig vocht. Vermijd PLA voor onderdelen die in een hete auto blijven liggen of langdurig buiten worden gebruikt.
PETG (polyethyleentereftalaatglycol) biedt, vergeleken met PLA, een betere temperatuurbestendigheid (tot ongeveer 80 °C), een hogere slagvastheid en goede chemische bestendigheid. Het is iets flexibeler en minder bros. Kies PETG voor functionele onderdelen, toepassingen met voedselcontact (onbewerkt), gebruik buiten en alles wat duurzamer moet zijn dan PLA. PETG heeft iets meer last van draadvorming (stringing), maar print bijna net zo gemakkelijk als PLA.
ABS (acrylonitril-butadieen-styreen) is een sterke technische kunststof met een goede temperatuurbestendigheid tot ongeveer 105 °C. Het wordt veel gebruikt in de automotive, voor elektronicabehuizingen en slagvaste onderdelen. ASA lijkt op ABS, maar is aanzienlijk beter bestand tegen uv-licht, waardoor het ideaal is voor buitentoepassingen zoals tuinartikelen, exterieurdelen van auto’s en bewegwijzering. Beide materialen vragen om een gesloten printer om goed te printen en trekken eerder krom dan PLA of PETG.
TPU (thermoplastisch polyurethaan) is een flexibel, rubberachtig filament. Het is uitstekend voor telefoonhoesjes, pakkingen, afdichtingen, grepen, schoenzolen, trekontlasting voor kabels en alle onderdelen die moeten buigen of schokken moeten opvangen. TPU is slijtvast en heeft een goede chemische bestendigheid. Het print langzamer dan stijve materialen en vraagt voor het beste resultaat om een direct-drive extruder.
PA (polyamide, nylon) is een sterk, licht flexibel technisch materiaal met uitstekende vermoeiingssterkte en een lage wrijvingscoëfficiënt. Het is ideaal voor tandwielen, lagers, scharnieren, filmscharnieren, clips en mechanische onderdelen die herhaaldelijk worden belast. PA neemt vocht op uit de lucht, wat de printkwaliteit beïnvloedt, dus het moet vóór het printen worden gedroogd en in afgesloten bakken worden bewaard. PA is beschikbaar via SLS voor de beste mechanische eigenschappen.
FDM (Fused Deposition Modeling) smelt kunststoffilament laag voor laag. Het is de goedkoopste optie, uitstekend voor functionele onderdelen en prototypes. SLA (harsprinten) laat vloeibare hars laag voor laag uitharden met uv-licht. Het geeft zeer gladde oppervlakken en fijne details, ideaal voor sieraden, tandheelkundige modellen en showstukken. SLS (Selective Laser Sintering) smelt nylonpoeder samen met een laser. Steunstructuren zijn niet nodig, de mechanische eigenschappen zijn uitstekend en complexe geometrie is mogelijk. SLS is het duurst, maar levert de duurzaamste onderdelen.
Vraag uzelf af: wordt het blootgesteld aan hitte? → PETG, ABS of ASA. Buiten? → ASA. Moet het buigen? → TPU. Hoge mechanische belasting of slijtage? → PA (nylon) via SLS. Fijn detail of een glad oppervlak? → SLA-hars. Alleen een prototype of showmodel? → PLA. Twijfelt u, dan dekt PLA of PETG de meeste toepassingen voor de beste prijs.
Productontwikkeling
Ja. Wij helpen u van een schets, referentiebeeld of ruw concept naar een printbaar 3D-model. Of u nu snel een prototype nodig heeft om een vorm te testen of een volledig uitgewerkt onderdeel, wij ondersteunen u bij het ontwerpproces. Neem contact met ons op en vertel wat u wilt bouwen, dan zoeken we samen de beste aanpak.
Zeker. Ontwerpen specifiek voor FDM- of SLS-printen betekent dat u vanaf het begin nadenkt over wanddikte, overhangen, toleranties en printoriëntatie, in plaats van een ontwerp aan te passen dat bedoeld was voor spuitgieten of CNC-bewerking. Wij kunnen uw bestaande ontwerp beoordelen en verbeteringen voorstellen, of van de grond af ontwerpen met het productieproces in gedachten.
Een gebruikelijke route ziet er zo uit: (1) Conceptprototype: een snelle, goedkope print om de vorm en het idee te valideren. (2) Functioneel prototype: een verfijndere versie in het juiste materiaal om pasvorm, functie en duurzaamheid te testen. (3) Kleine serieproductie: 3D printen is kosteneffectief voor series van 1–500 stuks, vooral in de beginfase wanneer het ontwerp nog kan veranderen. (4) Opschalen: zodra het ontwerp vastligt en de aantallen groeien, wordt de overstap naar spuitgieten of andere massaproductieprocessen kosteneffectief. Wij ondersteunen u bij al deze stappen.
Ja. 3D printen is ideaal voor batches van 1 tot enkele honderden stuks. Dat past goed bij productlanceringen, crowdfundingcampagnes, pilotruns, pop-upshops of levering op aanvraag. U vermijdt de hoge investering in matrijzen bij spuitgieten en kunt tussen batches nog steeds ontwerpwijzigingen doorvoeren. Voor terugkerende productieruns kunnen wij een vaste afspraak opzetten, zodat u snel kunt nabestellen.
Ja. Wanneer uw aantallen groter worden dan 3D printen kosteneffectief kan leveren (doorgaans boven 500–1000 stuks per run), wordt spuitgieten de juiste keuze. Wij helpen u uw ontwerp voor te bereiden op spuitgieten (DFM, ontwerp voor produceerbaarheid), adviseren over matrijskosten en levertijden en brengen u in contact met betrouwbare leveranciers in Nederland, Europa en Azië, afhankelijk van uw budget en planning.
Naast 3D printen en spuitgieten adviseren wij over CNC-bewerking (voor metalen of precisiekunststofonderdelen), vacuümgieten (voor kleine series hoogwaardige polyurethaanonderdelen), lasersnijden en plaatwerk. Wij zijn niet aan één proces gebonden. Ons doel is u te helpen de juiste productiemethode te vinden voor uw product, budget en planning.
Wij printen verpakkingsinzetstukken op maat, displaystandaards, productbevestigingen en presentatiestukken. Bereidt u een beurs, productlancering of investeerdersdemo voor, dan helpen wij uw product er productieklaar uit te laten zien, ook als het nog een prototype is.
Neem direct contact met ons op, of upload uw model en krijg direct een offerte.